Jerzy Chumiński
( 1934 – 2001)
Nauczyciel matematyki, społecznik, człowiek o wszechstronnych zainteresowaniach, twórca i redaktor naczelny „Zeszytów Wojnickich”, założyciel i prezes Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Wojnickiej, inicjator wielu działań mających na celu ratowanie zabytków, szerzenie wiedzy historyczne i rozwój kulturalny środowiska.
Więcej….
Jerzy Chumiński urodził się w Bochni 27 lutego 1934 r. w rodzinie Stefana i Stanisławy
z Wełnów. W latach 1940 – 46 uczęszczał do Publicznej Szkoły Powszechnej im. św. Jana Kantego w Wojniczu. Siódmą i ósmą klasę ukończył w latach 1948 – 51 w Państwowym Gimnazjum im. K. Kazimierza Wielkiego w Bochni, gdzie 18 czerwca 1951 r. otrzymał świadectwo dojrzałości. Studia odbył na Wydziale Matematyczno- Fizyczno – Chemicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
W dniu 8 października 1955 r., w wieku 21 lat, otrzymał dyplom ukończenia studiów
i uzyskał stopień magistra matematyki. Pracę pedagogiczną rozpoczął w 1956 r. w Szkole Podstawowej i XI Liceum Ogólnokształcącym (po reorganizacji VIII LO) w Krakowie.
W 1962 r. ożenił się z Józefą z Porębskich, nauczycielką matematyki. Miał dwóch synów. We wrześniu 1962 r. podjął pracę w I Liceum LO im. K. Brodzińskiego w Tarnowie gdzie pracował jako nauczyciel matematyki i fizyki. Pełnił też funkcję zastępcy dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących utworzonego na bazie tego liceum.
W latach 1975 – 77 ukończył w Kaliszu studium podyplomowe Organizacji i Zarządzania Oświatą dla dyrektorów szkół ogólnokształcących. W latach 1977 – 82 organizował Centrum Kształcenia Ustawicznego w Tarnowie – Mościcach i pełnił w nim funkcję dyrektora. Po wprowadzeniu stanu wojennego został odsunięty od pracy na stanowisku dyrektora i od lutego 1982 r. aż do przejścia na wcześniejszą emeryturę (1 marca 1986 r.) pracował w CKU jako nauczyciel matematyki.
Był pedagogiem z powołania i całe swoje zawodowe życie poświęcił kształceniu kolejnych roczników uczniów wymienionych szkół. Był także znakomitym dyrektorem, umiejącym budować i kierować zespołem ludzi oraz administrować szkołą w sposób powodujący jej stały rozwój.
Miał też w życiu inne pasje, które go pochłaniały w różnych okresach życia. Był fotografem - amatorem pasjonującym się fotografowaniem przyrody ożywionej i martwej. Zajmował się naukowo matematyką, o której twierdził, że ma w sobie tyle poezji co żadna inna nauka ścisła. Z upodobaniem wymyślał zagadki logiczne, publikowane później
w pismach o takiej tematyce, jak np. „Sam na Sam”. Był zapalonym kolekcjonerem starych zegarów, których udało mu się zgromadzić pokaźną kolekcję. Fascynował go czas, sposoby jego mierzenia i to, w jaki sposób postrzegają go ludzie w różnych kulturach. Stąd tylko krok do następnej pasji, którą było zwiedzanie starych cmentarzy i spisywanie epitafiów. Epitafia nagrobne odnalezione i zapisane przez Jerzego Chumińskiego na cmentarzach w okolicach Wojnicza wymienione są w pracach wybitnego znawcy tej tematyki, prof. Jacka Kolbuszewskiego, z którym współpracował. Już w latach 90. ubiegłego wieku utrzymywał ożywione kontakty z austriacką organizacją Schwarzes Kreutz zajmującą się opieką nad cmentarzami wojskowymi z okresu I wojny światowej, a których jest tak dużo na naszym terenie.
Pod koniec lat 80. rozpoczął współpracę z ks. Janem Królikiewiczem, znanym
w Wojniczu społecznikiem oraz grupą osób skupionych wokół Izby Regionalnej. Współpraca ta zaowocowała następną pasją jaką było badanie przeszłości Ziemi Wojnickiej i ratowanie zabytków. Po śmierci ks. Królikiewicza grupa społeczników z Jerzym Chumińskim na czele przejęła prowadzenie Izby Regionalnej. Organem Izby Regionalnej stały się założone
w 1992 r. przez J. Chumińskiego „Zeszyty Wojnickie”, pismo historyczne, którego był także redaktorem. ZW pozwalały utrwalać i upubliczniać zdobytą wiedzę o przeszłości Wojnicza.
Z założenia nie traktujące o problemach teraźniejszych, wspaniale jednak kształtujące teraźniejszość Wojnicza poprzez szlachetną aktywność ludzi, którzy je tworzyli.
W 1993 roku doprowadził do powstania Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Wojnickiej i był przez wiele lat jego przewodniczącym. Towarzystwo skupia ludzi, dla których ważnym jest wszystko co Wojnicza i okolic dotyczy, i gotowych wiele dla swej Małej Ojczyzny poświęcić.
Do największych osiągnięć Jerzego Chumińskiego i kierowanego przez niego TPZW należy zaliczyć:
- zbudowanie w 1991 r.(jeszcze przed powstaniem TPZW) Pomnika Lotników Alianckich
w Dębinie Zakrzowskiej w miejscu upadku samolotu alianckiego w 1944 r.( inicjatywa budowy wyszła od Stefana Mizery),
- zgromadzenie i opracowanie materiałów na temat tej katastrofy,
- nawiązanie kontaktów z rodzinami ofiar oraz lotnikami latającymi nad Polskę w czasie wojny, którzy później wielokrotnie odwiedzali Wojnicz,|
- zorganizowanie imponującej uroczystości odsłonięcia pomnika z udziałem przedstawicieli ambasad i wojska,
- upamiętnienie członków rodziny Mirochnów poprzez pamiątkową tablicę na ścianie rodzinnego domu i zorganizowanie uroczystości jej odsłonięcia,
- prowadzenie i rozbudowa Izby Regionalnej ( z jednej sali rozrosła się do 4 sal ekspozycji stałych i jednej dużej sali do wystaw okresowych), gromadzenie i eksponowanie zabytków kultury materialnej naszego regionu,
- wydawanie czasopisma historycznego „Zeszyty Wojnickie” wysyłanego do głównych bibliotek w Polsce i cieszącego się powszechnym uznaniem,
- nawiązanie współpracy ze środowiskami naukowymi Krakowa i Lublina, co zaowocowało wieloma badaniami, wydawnictwami oraz licznymi spotkaniami, i było doskonałą promocją Wojnicza,
- wydawanie, we współpracy z prof. Józefem Szymańskim serii Biblioteczka Historyczna - wydano w ten sposób wiele materiałów źródłowych do dziejów Wojnicza, a fakt iż są one
w największych bibliotekach historycznych czyni z Wojnicza miejscowość o znakomicie opracowanej historii,
- współpraca z tarnowskimi archeologami i rozwój badań archeologicznych na terenie naszej gminy, obrona zabytków ziemnych (wały grodziska) świadczących namacalnie o tysiącletniej historii Wojnicza,
- ożywiona działalność wydawnicza ( kilkadziesiąt pozycji książkowych),
- ratowanie przepięknych figur przydrożnych, które dzięki pracom konserwacyjnym cieszyć będą swoim pięknem następne pokolenia mieszkańców wojnickiej ziemi,
- ratowanie zabytków cmentarnych i innych obiektów zabytkowych, organizowanie kwest,
- prowadzenie badań nad przeszłością Wojnicza i okolic oraz publikacja ich wyników,
- organizowanie koncertów ( koncerty fortepianowe, koncerty muzyki dawnej), plenerów, wystaw, wykładów, popularyzowanie przeszłości Wojnicza.
To tylko najważniejsze z osiągnięć w społecznej działalności Jerzego Chumińskiego
i kierowanego przez niego TPZW na przestrzeni 10 lat – do jego śmierci w 2001 r. Rzeczą nie do przecenienia, jakiej dokonał Jerzy Chumiński było obudzenie świadomości
i aktywności społecznej, która pozwala na kontynuowanie prac Towarzystwa i innych organizacji teraz i w przyszłości.
Za pracę pedagogiczną i społeczną Jerzy Chumiński otrzymał nagrody i wyróżnienia:
- w czerwcu 1974 r. nagrodę III stopnia za wybitne osiągnięcia w pracy dydaktycznej
i wychowawczej od Ministra Oświaty i Wychowania,
- 30 czerwca 1976 r. Złoty Krzyż Zasługi za 20 – letnią pracę pedagogiczną,
- 27 czerwca 1979 r. medal „Za zasługi dla Centrum” od Rady Pedagogicznej CKU
w Tarnowie,
- 1 czerwca 1981 r. nagrodę Kuratora Oświaty i Wychowania w Tarnowie,
- w 1997 r. nagrodę zasłużonego dla kultury województwa tarnowskiego,
- 15 lipca 1998 r. odznakę Zasłużonego działacza Kultury od Ministra Kultury i Sztuki RP,
- 17 maja 1999 r. dyplom uznania za zasługi dla ochrony dziedzictwa kulturalnego regionu
i całokształt pracy w upowszechnianiu kultury od Starosty Powiatu Tarnowskiego,
- w maju 1999 r. dyplom za aktywny udział w przygotowaniu uroczystości jubileuszowych XX-lecia działalności Koła Pszczelarzy w Wojniczu.
Był Jerzy Chumiński człowiekiem wielkiego kalibru. Wojniczaninem dumnym z miejsca,
w którym przyszło mu żyć i któremu poświęcił wiele lat swojego życia.
Zmarł nagle dnia 19 marca 2001 r. pozostawiając wiele niezrealizowanych marzeń
i planów.
W 2016 roku, z inicjatywy TPZW, fragmentowi drogi wojewódzkiej numer 975 (wschodniej obwodnicy Wojnicza) zostało nadane imię Jerzego Chumińskiego.
19 marca 2026 r. mija 25 lat od śmierci Jerzego Chumińskiego założyciela Towarzystwa
Przyjaciół Ziemi Wojnickiej i twórcy „Zeszytów Wojnickich”, wielkiego społecznika i
wspaniałego człowieka. TPZW zaprasza 19. 03. 2026 r. o godz. 17.15 na chwilę wspomnień
i zadumy przy grobie Jerzego Chumińskiego (zbiórka przy głównej bramie cmentarnej)
oraz na Mszę Świętą w kolegiacie o godz. 18 w Jego intencji i wszystkich zmarłych
członków TPZW.
